Өвлийн улиралд цонхны шил дотроосоо хөлөрч, усан дусал тогтох, ханын булан харлах, обой хууларч эхлэх зэрэг асуудал олон айлд тохиолддог. Үүнийг хүмүүс ихэвчлэн “цонх муудсан”, “хана чийг татсан” гэж ойлгодог. Гэвч цонх цантах, хана чийгтэхэд өрөөний агаарын чийгшил, хүйтэн гадаргуу, агаар сэлгэлт, дулаалгын нөхцөл болон усны нэвчилт зэрэг хэд хэдэн хүчин зүйл нөлөөлж болно.
Цонхны шилэн дээр тогтсон ус заавал гаднаас нэвтэрсэн гэсэн үг биш. Өрөөний дулаан, чийгтэй агаар хүйтэн шилэн гадаргуутай хүрэлцэх үед хөрч, тодорхой нөхцөлд агаарт агуулагдах усны уур усан дусал болон шилэн дээр тогтдог. Үүнийг конденсаци гэж нэрлэдэг.
Гэрийн доторх чийгшил хоол хийх, ус буцалгах, шүршүүрт орох, хувцас хатаах, шал угаах, хүний амьсгал зэрэг өдөр тутмын үйл ажиллагаанаас байнга нэмэгддэг. Үүссэн чийгийг хангалттай хэмжээгээр гадагшлуулахгүй бол өрөөний чийгшил нэмэгдэж, цонх болон бусад хүйтэн гадаргуу дээр конденсаци үүсэх нөхцөл бүрдэнэ.
Тиймээс цонхоо шууд солих, чийгтсэн ханыг дахин будах гэж яарахаас өмнө чийг хаанаас үүсэж, ямар шалтгаанаар тухайн хэсэгт хуримтлагдаж байгааг тодорхойлох нь чухал.
Цонх яагаад цантдаг вэ?
Өрөөний дулаан, чийгтэй агаар хүйтэн шилэн гадаргуутай хүрэлцэн хөрөх үед агаарт агуулагдах усны уур усан дусал болж шилэн дээр тогтоно. Үүнийг конденсаци гэнэ. Харин шилний гадаргуугийн температур хөлдөх цэгээс доошилбол тогтсон чийг хөлдөж, цан болон мөс үүсдэг.
Иймээс цонх цантах нь заавал цонхны чанар муу гэсэн үг биш. Өрөөний чийгшил, температур, шилний гадаргуугийн температур, агаар сэлгэлт, цонхны хийц болон угсралтын чанарыг хамтад нь авч үзэх шаардлагатай.
Ерөнхийдөө зөв хийцтэй, стандартын шаардлага хангасан цонх ердийн ашиглалтын нөхцөлд дотор талаасаа тогтмол цантах ёсгүй. Цантаж байгаа бол доторх чийгшил, агаар сэлгэлт, халаалт, цонхны дулаан тусгаарлалт болон угсралтын нөхцөлийг шалгах шаардлагатай.
Цонх хаанаа цантаж байгаагаас шалтгааныг нь тодорхойлж болно
Цонх бүхэлдээ, зөвхөн зах хэсгээрээ эсвэл шилэн багцын дотор талд цантаж байгаа эсэхээс шалтгаан нь өөр байж болно. Тиймээс цантаж буй байрлал, хэлбэрийг ажиглах нь эхний оношилгоонд чухал.
1. Шилэн багцын дотор талд цантах
Хэрэв хоёр шилний хооронд буюу шилэн багцын дотор талд цан, манан үүсэж, гадна болон дотор талаас нь арчсан ч арилахгүй байвал шилэн багцын битүүмжлэл алдагдсан байх магадлалтай. Ердийн шилэн багцын завсарт агаар эсвэл тусгай хий байдаг бөгөөд битүүмжлэл алдагдвал чийг нэвтэрч, шилний дотор гадаргуу дээр конденсаци үүсэж болно.
Ийм тохиолдолд асуудлыг өрөөний чийгшилтэй шууд холбон тайлбарлах боломжгүй бөгөөд шилэн багцын битүүмжлэл, хийцийн байдлыг шалгах шаардлагатай.
2. Цонхны зах, булан хэсгээр цантах
Шилний зах, булан хэсгээр цантах нь тухайн хэсгийн гадаргуугийн температур бусад хэсгээс бага байгаатай холбоотой байж болно. Үүнд шилэн багцын захын хийц, зай баригч, хүрээний дулаан тусгаарлалт, цонх-ханын уулзвар болон угсралтын чанар нөлөөлнө.
Хэрэв хүрээ, угсралтын заадас орчимд хүйтэн агаар нэвтэрч байгаа бол тухайн хэсгийн гадаргуу илүү хөрч, цан болон мөс үүсэх нөхцөл бүрдэнэ. Тиймээс зөвхөн жийрэг муудсан гэж дүгнэхээс өмнө цонхны хийц, угсралт болон агаар нэвчилтийг хамтад нь шалгах хэрэгтэй.
3. Цонх мөстөх
Цонхны гадаргуу дээр үүссэн конденсаци хөлдөх үед мөс үүснэ. Ялангуяа цонхны доод хэсэг, хүрээ болон зах орчимд мөс тогтвол тухайн хэсгийн гадаргуугийн температур хэт бага байгаа эсэх, агаарын нэвчилт байгаа эсэх, мөн өрөөний чийгшил өндөр байгаа эсэхийг шалгах шаардлагатай.
Харин усан дусал мөс болохгүйгээр доош урсаж, цонхны тавцан дээр хуримтлагдаж байвал энэ нь конденсаци үүсэж байгааг илтгэнэ. Энэ тохиолдолд чийгийн түвшин, агаар сэлгэлт, шилний гадаргуугийн температур болон цонхны дулаан тусгаарлалтыг шалгах нь зүйтэй.
4. Цантах, мөстөхөд нөлөөлөх гол шалтгаан
Цонхны цантах, мөстөх асуудал нь зөвхөн ашиглалтын нөхцөлөөс бус, цонхны үйлдвэрлэл, материалын сонголт, хийцийн шийдэл, хэмжээс, шилэн багцын битүүмжлэл болон угсралтын чанартай холбоотой байж болно.
Тухайлбал шилэн багцын битүүмжлэл алдагдах, хүрээний дулаан тусгаарлалт хангалтгүй байх, зай баригчийн хийц буруу сонгогдох, угсралтын заадас битүүмжлэл муутай байх зэрэг нь цонхны дулаан техникийн үзүүлэлтэд сөргөөр нөлөөлж болно.
Өрөөнд чийг хаанаас үүсдэг вэ?
Өрөөн доторх чийгийн гол эх үүсвэр нь өдөр тутмын амьдралтай холбоотой. Усанд орох, хоол хийх, хувцас хатаах, шал угаах зэрэг үйлдлээс гадна хүний амьсгалаас ч усны уур ялгардаг.
Энэ чийгийг агаар сэлгэлтээр хангалттай зайлуулж чадахгүй бол доторх чийгшил нэмэгдэж, өвлийн улиралд цонх зэрэг хүйтэн гадаргуу дээр ус тогтох нөхцөл бүрдэнэ.
Тиймээс цонхны цанжилтыг бууруулахад агаар сэлгэлт чухал үүрэгтэй.
Шинэ цонх яагаад цантдаг вэ?
Хуучин цонхоо шинэ, битүүмжлэл сайтай цонхоор сольсон ч цантах асуудал арилахгүй байх тохиолдол бий. Учир нь хуучин цонхны завсраар бага хэмжээний агаар нэвтэрч, доторх чийг тодорхой хэмжээгээр гадагшилдаг байж болно.
Харин шинэ цонх суурилуулснаар энэ нэвчилт багасна. Хэрэв өрөөний агаар сэлгэлт хангалтгүй бол чийг дотроо хуримтлагдаж, хүйтэн шилэн дээр конденсаци үүсэх нөхцөл бүрдэнэ.
Тиймээс шинэ цонх цантсан тохиолдолд зөвхөн цонхыг буруутгахын оронд агаар сэлгэлт, халаалт, дулаалга болон угсралтын чанарыг хамтад нь авч үзэх хэрэгтэй.
Ханын булан яагаад чийгтэж, харладаг вэ?
Ханын бүх хэсгийн гадаргуугийн температур ижил байдаггүй. Гадна ханын булан, тааз-ханын уулзвар, цонхны орчим, багана, дам нуруу болон дулаалга тасарсан хэсэг бусад гадаргуугаас илүү хүйтэн байх боломжтой.
Барилгын бусад хэсгээс илүү их дулаан дамжуулдаг ийм хэсгийг дулааны гүүр гэж нэрлэдэг. Тухайн хэсгийн гадаргуу хэт хөрөхөд доторх чийгтэй агаар түүн дээр конденсацлагдаж болно. Энэ байдал удаан үргэлжилбэл хөгц, мөөгөнцөр үүсэх, будаг болон обой гэмтэх эрсдэл нэмэгдэнэ.
Дулааны гүүр ихэвчлэн:
● ханын булан, хавтангийн залгаас;
● цонх, ханын уулзвар;
● багана, дам нуруу;
● дулаалга тасарсан, буруу угсарсан хэсэг;
● цонхны угсралтын заадас зэрэгт үүсдэг.
Иймээс ханын булан харлаж, чийгтэж байгаа бол зөвхөн гадаргууг цэвэрлэхээс гадна тухайн хэсгийн дулаалга, гадаргуугийн температур, хийцийн шийдлийг шалгах шаардлагатай.
Хана чийгтэх нь заавал конденсаци гэсэн үг биш
Ханын чийгийн эх үүсвэрийг зөв ялгах нь чухал. Учир нь чийг зөвхөн доторх агаараас үүсэхгүй.
Гаднаас ус нэвчих: Дээвэр, фасад, цонхны гадна уулзварын ус тусгаарлалт муу байх, эсвэл бороо, цасны ус хананд нэвчихээс үүсэж болно.
Суурь, хөрсний чийг: Ялангуяа амины орон сууцанд суурийн ус тусгаарлалт муу, эсвэл хөрсний ус барилга руу нэвчсэнээс ханын доод хэсэг чийгтэж болно.
Далд усны алдагдал: Хана, шалны доторх сантехник, халаалтын шугам гэмтсэн тохиолдолд тодорхой хэсэгт чийг тогтмол нэмэгдэж болно.
Чийг үүссэн байрлал юуг хэлж болох вэ?
● Цонх, ханын буланд – конденсаци, дулааны гүүр, цонхны угсралтыг шалгах
● Тааз, гадна ханын уулзварт – дулаалга болон гадаргуугийн температурыг шалгах
● Ханын доод хэсэгт – суурь, ус тусгаарлалт, хөрсний чийгийг шалгах
● Бороо, цасны дараа нэмэгдвэл – гаднаас ус нэвчиж байгаа эсэхийг шалгах
● Нэг хэсэгт тогтмол нэмэгдвэл – далд сантехник, халаалтын шугамын алдагдлыг шалгах
Цонх, хана чийгтэхэд гаргадаг түгээмэл алдаа
Цонх цантах, хана чийгтэж харлах нь өөрөө шалтгаан биш, харин ямар нэг асуудлыг илтгэж буй шинж тэмдэг юм.
Цонх цантмагц шууд солих, хана харламагц мөөгөнцрийн бодис түрхэж будах нь түр зуурын үр дүн өгч болох ч үндсэн асуудлыг шийдэхгүй. Чийгийн эх үүсвэр хэвээр байвал асуудал дахин давтагдана.
Мөн ханын буланг дотор талаас нь нэмэлтээр дулаалахдаа болгоомжтой хандах хэрэгтэй. Буруу шийдэл нь ханын доторх температур, чийгийн нөхцөлийг өөрчилж, асуудлыг улам хүндрүүлэх эрсдэлтэй. Иймээс дулаалгыг тухайн барилгын хийц, нөхцөлд тохируулан тооцож шийдэх нь зүйтэй.
Техникийн зөв алхам
Агаар сэлгэлтийг зөв хийх.
Өвөл цонхоо удаан хугацаагаар завсар гарган онгорхой байлгахаас илүү богино хугацаанд эрчимтэй агаар сэлгэж, доторх чийгийг зайлуулах нь үр дүнтэй.
Радиаторын дулааныг цонхонд хүргэх.
Радиаторын өмнө том тавилга байрлуулах, цонхны доод хэсгийг зузаан хөшгөөр бүрэн хаах нь шилний гадаргууг хөргөж, цантах нөхцөлийг нэмэгдүүлж болно.
Чийгшил, температурыг хэмжих. Өрөөний температур, харьцангуй чийгшлийг хэмжсэнээр асуудлыг таамгаар бус бодит үзүүлэлтэд үндэслэн тодорхойлоход тусална.
Хэрэв асуудал давтагдсаар байвал ханын чийг хэмжигч, гадаргуугийн температур хэмжигч, дулааны камер зэрэг багаж ашиглан нарийвчилсан үзлэг хийх боломжтой.
Иргэдэд зориулсан 6 алхамт оношилгоо
Цонх цантаж, хана чийгтэж эхэлбэл асуудлыг шууд засахаас өмнө дараах дарааллаар шалгахыг мэргэжилтнүүд зөвлөж байна.
1. Өрөөнд чийг их үүсэж байгаа эсэхийг шалгах.
2. Агаар сэлгэлт хэвийн ажиллаж байгаа эсэхийг шалгах.
3. Цонх, ханын аль хэсэгт асуудал хамгийн түрүүнд үүсэж байгааг ажиглах.
4. Тухайн хэсгийн дулаалга, хийц болон цонхны угсралтыг шалгах.
5. Чийг гаднаас нэвчиж байгаа эсэхийг давхар шалгах.
6. Цэвэрлэж, будахаас өмнө чийгийн эх үүсвэрийг арилгах.
Хэрэв чийг удаан хугацаанд үргэлжилж, хөгц мөөгөнцөр үүсэх, будаг хуурах, ханын материал гэмтэх зэрэг шинж тэмдэг илэрвэл мэргэжлийн инженер, техникийн ажилтнаар үзлэг, шаардлагатай хэмжилт хийлгэж, шалтгааныг тогтоох нь зүйтэй.
ДҮГНЭЛТ
Цонх цантах, хана чийгтэх нь нэг л шалтгаанаас үүсдэггүй. Дотор орчны чийг, дулаан, агаар сэлгэлтээс эхлээд дулаалга, цонхны угсралт, ус тусгаарлалт, барилгын хийц хүртэл олон хүчин зүйл нөлөөлж болно.
Тиймээс харагдаж байгаа шинж тэмдгийг нь шууд засахаас илүүтэй эх үүсвэрийг нь зөв тодорхойлох нь хамгийн чухал. Зөв оношилсноор шаардлагагүй засвар, солилт, давтан зардлаас сэргийлэх боломжтой.
Барилгын асуудлыг зөв шийдэхийн өмнө зөв оношлох хэрэгтэй.
Сэтгэгдэл