Ерөнхий сайд Н.Учрал: «50 мянган яндан буулгах, 100 мянган айлын орон сууц» үндэсний хөтөлбөр эхэллээ

Монгол Улсын Ерөнхий сайд Н.Учрал өнөөдөр «100 мянган айлын орон сууц» үндэсний хөтөлбөрийн талаар танилцууллаа. Засгийн газрын хуралдаанаар хэлэлцсэн «100 мянган айлын орон сууц, 50 мянган яндан бууруулах» үндэсний хөтөлбөр ингэснээр албан ёсоор эхэлж байна. 2030 он гэхэд төрийн мэдлийн 40 мянга, хувийн хэвшлийн 60 мянга гаруй айлын орон сууц ашиглалтад орох юм. Орон сууц авах иргэдэд урьдчилгаа төлбөргүй түрээс, 6 хувийн хүүтэй ипотек зэрэг сонголт санал болгож байна.

Ерөнхий сайд хөтөлбөрийг танилцуулахдаа иргэдийн хамгийн их асуудаг асуултуудад хариулсан. Орон сууц хангалттай байх уу? Орон сууцгүй айл, залуу гэр бүлд зориулагдах уу? Өмнөх хөтөлбөрүүдээс юугаараа ялгаатай вэ? Урьдчилгаа төлбөрийн босго буурах уу? Дараалал, ар өврийн хаалгагүй байж чадах уу?

Орон сууц хангалттай байх уу?

Төрийн мэдэлд одоогоор Сэлбэ, Шар хад, Солонго-1, 2 хороолол зэрэг байршилд 3,572 айлын орон сууц баригдаж байна. Энэ тоо 2027 онд 8,238, 2028 онд 11,246 гэх мэтээр нэмэгдэж, 2030 он гэхэд 40 мянган айлын орон сууц ашиглалтад орно.

Хувийн компаниуд 2026 онд 14,832 айлын орон сууцыг ашиглалтад оруулна. Хувийн хэвшил 2030 он гэхэд нийт 60 мянга гаруй айлын орон сууц барьж байгуулна.

45 м² байрны жишээн дээрх 4 сонголт

Төрийн мэдлийн 40 мянган орон сууцад иргэд урьдчилгаа төлбөргүйгээр орох, эсвэл урьдчилгаагаа 5 жил цувуулан бүрдүүлэх боломжтой. 45 м², 2 өрөө байрны жишээн дээр 4 сонголт байна.

1. Түрээсийн орон сууц. Сарын түрээс нь 700 мянган төгрөг.
2. Түрээслээд өмчлөх. Орон сууцны тал хувь нь түрээс, тал хувь нь өмчлөлд тооцогдоно. Иргэн сард 700 мянган төгрөгийн түрээс, 720 мянган төгрөгийн өмчлөлийн төлбөр, нийт 1 сая 420 мянган төгрөг төлнө. 20 жилийн дараа байр нь өөрийнх нь болно. Түрээсийн болон түрээслээд өмчлөх орон сууцанд урьдчилгаа төлбөр огт шаардахгүй.
3. Түрээслээд өмчлөх ба ипотекийн зээл. 30 хувийн урьдчилгааг нэг дор цуглуулах шаардлагагүй. Түрээсийн төлбөр дээрээ нэмж сар бүр 860 мянган төгрөг төлөөд, 5 жилийн дотор урьдчилгаагаа бүрдүүлнэ.
4. Хамтын өмчлөл (shared mortgage). Монголд анх удаа нэвтрүүлж буй шинэ хэлбэр. Орон сууцны гэрчилгээн дээр банк, эсвэл Төрийн орон сууцны корпорац, Нийслэлийн орон сууцны корпорац хамтран өмчлөгчөөр бичигдэнэ. Орон сууцны 50 хувийг түрээс эсвэл түрээслээд өмчлөхөд тооцож, үлдсэн 50 хувьд нь зээл авна. Ингэснээр урьдчилгаа төлбөрийн босго 2 дахин буурч, зээл болон хүүгийн төлбөр тал хувиар багасна.

Гэр хорооллын айлууд, 25 мянган яндан

Төрийн мэдлийн 40 мянган орон сууцны талаас илүүд нь гэр хорооллын айл өрхүүдийг хамруулж, газрыг нь үнэлэн орон сууцны төлбөрт нь тооцно. Төрийн мэдлийн орон сууц руу нүүх 25 мянган айлын янданг алга болгохоор төлөвлөжээ.

Хувийн хэвшлийн 60 мянган орон сууцад 6%-ийн зээл

Хувийн компаниудын барих 60 мянган орон сууцад 6 хувийн ипотекийн зээл санал болгоно. Үүний тулд ирэх оны төсвийн төслийг УИХ-д өргөн мэдүүлэхдээ санхүүгийн салбарт 1.8 орчим их наяд төгрөг босгох юм. Свопын зардлыг төсвөөс даах тул иргэд хувийн хэвшлийн орон сууцыг 6 хувийн ипотекоор худалдан авах боломж бүрдэнэ. Энэ хөнгөлөлттэй зээлийг анх удаа орон сууцтай болох айл өрхөд зориулна.

• 39 мянган айл 6 хувийн зээлд хамрагдана.
• 21 мянган айл эхний 3 жил 6 хувийн, үлдсэн 17 жил 12 хувийн зээлд хамрагдана.

Зээлийн хүү, нөхцөл нь хотын аль бүсэд байрлахаас хамаарч өөр байна. Энэ нь хүн амын төвлөрөл, ачаалал, түгжрэлийг давхар тооцож тогтоох нөхцөл юм.

Хэзээ эхлэх вэ?

2027 онд эхний 16 мянган айлыг 6 хувийн ипотекийн зээлээр орон сууцад оруулахаар төлөвлөж байна. 2027 оны төсөв УИХ-аар батлагдсаны дараа эхний айлуудыг нээлттэй, ил тод, шударга сонгон шалгаруулалтаар шалгаруулж, хөтөлбөр албан ёсоор хэрэгжиж эхэлнэ.

«Орон сууц бол хүнс, хоол, хувцас хунар шиг хүний анхдагч тулгуур, үндсэн хэрэгцээний нэг. Орон сууц бол гэр бүл бат бөх байх, Монголын үрс олон болох, архидалт, гэмт хэрэг, ажилгүйдлийг багасгах үндсэн хөшүүрэг. Орон сууц бол амьдралын чанарыг эрс дээшлүүлэх, агаар, хөрс, усны бохирдлыг бууруулах үндсэн шийдэл.»
— Монгол Улсын Ерөнхий сайд Н.Учрал