ОССК-аас тавьсан шаардлагад нийцсэн хүсэлт нь “Капитал” болон “Төрийн банк”-аас  50 хүртэл сая төгрөгийн зээл хүсэх эрх нээгдэж байгаа билээ.  Ингээд банкууд өөрсдийн шаардлагыг тавьж тухайн шаардлагад нийцсэн хүсэлт 6 хувийн хүүтэй зээлдээ хамрагдаж байгаа юм. ОССК-аас “Төрийн банк”-нд 500 гаруй материал ирсэн бөгөөд өнгөрсөн долоо хоногт гэхэд “Төрийн банк”-аас 20 зээлдэгч батламжаа гардан авчээ. Ахин 60 хүний материал бэлэн болоод байгаа гэнэ.  Орон сууцны зээлд хамрагдахад хүндрэлтэй байгаа зүйл нь өрхийн орлого, барьцаа хөрөнгө юм. Банкны зүгээс иргэдээс барьцаа хөрөнгө шаардаж эхэлсэн. Энэ нь өөр ямар нэг зүйл байж болохгүй заавал байр байх ёстой гэж “Төрийн банк” журамдаа тусгажээ. Иргэд “Байртай болох гэж байхад ямар байраа барьцаанд тавих билээ” гэж дургүйцэж байгаа. Аав, ээж, ах, дүүгийнхээ байрыг барьцаа хөрөнгөд тавьж болохоос гадна тухайн барилгын компаниас авах гэж буй байраа барьцаа болгон зээлд хамрагдах боломжтой ажээ.

Зээлийн нөхцөл:

БҮРДҮҮЛЭХ ҮНДСЭН БАРИМТ, БИЧИГ

Зээл хүсэгчтэй холбоотой бүрдүүлэх материал:

•    Зээл хүсэгч болон хамтран зээл хүсэгч, холбогдох этгээдийн иргэний үнэмлэхний нотариатаар гэрчлүүлсэн хуулбар /эх хувьтай тулгах/,
•    Цээж зураг /1 хувь/,
•    Оршин суугаа нутаг дэвсгэрийн Засаг даргын тодорхойлолт,
•    ШШГалбаны тодорхойлолт,
Цалингийн орлоготой зээл хүсэгч бол:
•    Цалингийн орлогыг тодорхойлох нотлох баримт:
o    НДД-ийн хуулбарыг эх хувьтай тулгаж авах /сүүлийн 2 жил /;
o    Байгууллагын ажил байдлын болон цалингийн тодорхойлолт /банкны стандарт маягтын дагуу/;
o    Цэргийн болон Цагдаагийн байгууллагад ажилладаг бол сүүлийн 2 жилийн цалингийн хүснэгт;
o    Хийснээрээ цалинждаг, улирлын чанартай ажилтай тохиолдолд цалингийн тогтвортой байдлыг батлах баримт;
o    Нэмэгдэл цалин, илүү цагийн хөлс, шагнал, урамшууллыг нотлох баримт;
o    Хөдөлмөрийн гэрээ, бусад гэрээ;
o    Ажлын үнэмлэхний хуулбар;
Хувиараа бизнес эрхэлдэг зээл хүсэгч бол
•    Үйл ажиллагаа эрхлэх тусгай зөвшөөрөл, лиценз, түрээсийн гэрээ;
•    Орлого баталгаажуулах баримт, хар дэвтэр, бараа материалын үлдэгдлийн тайлан, харилцах, хадгаламжийн дансны хуулга;
•    Бусад банк болон ББСБ-д өр зээлтэй эсэх лавлагаа, зээлийн үлдэгдэлтэй бол байгуулсан гэрээ, дансны хуулга;
•    Хуулийн этгээдтэй тохиолдолд ААН, байгууллагын улсын бүртгэлийн гэрчилгээ, холбогдох баримт материал;
•    Хамтран зээлдэгч нь үндсэн зээлдэгчийн нэгэн адил материал бүрдүүлнэ.
Барьцаа хөрөнгөтэй холбоотой бүрдүүлэх материал:
•    Барьцаа хөрөнгө нь зээлийн санхүүжилтээр худалдан авсан орон сууц байна.
•    Худалдан авч буй орон сууц нь ашиглалтанд ороогүй тохиолдолд тухайн худалдан авах гэж буй орон сууцны үл хөдлөх хөрөнгө өмчлөх эрхийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээ гарах хүртэл хугацаанд түр барьцаа хөрөнгө шаардах бөгөөд энэ нь зөвхөн орон сууц байна. Дараахь тохиолдолд түр барьцаа хөрөнгө шаардахгүйгээр зээл олгож болно. Үүнд:
1.    Зээлээр худалдан авч буй орон сууцыг барьсан барилгын компани, тухайн барилгын өмчлөгч нь Төрийн банктай хамтран ажиллах гэрээ байгуулж харилцагчийн орон сууцны зээлд өөрийн хөрөнгөөр батлан даалт гаргасан тохиолдолд;
2.    Санхүү, төлбөрийн чадвартай арилжааны банкны санхүүжилтээр баригдсан барилгад тухайн банк нь батлан даалт гаргасан тохиолдолд түр барьцаа хөрөнгө шаардахгүйгээр зээл олгоно.
•    Зээлдэгч зээл, зээлийн хүүний төлбөрийг бүрэн төлөгдөж дуустал барьцаа хөрөнгийг бусдад шилжүүлэх, бэлэглэх, дахин барьцаалуулахыг хориглоно.
•    Зээлдэгч нь зээлийн төлбөрийн тасалдлын даатгалд хамрагдаж, барьцааны зүйлийг орон сууцны даатгалд даатгуулах бөгөөд даатгалын гэрээг банкинд ирүүлнэ.

ЗЭЭЛДЭГЧИД ТАВИГДАХ ШАЛГУУР, ШААРДЛАГА

1.    Зээлдэгч нь анх удаа орон сууц худалдан авахаар хүсэлт гаргасан Монгол улсын иргэн байна.
2.    Зээлдэгчийн сард төлөх зээлийн үндсэн болон хүүгийн нийт төлбөр нь тухайн өрхийн сарын дундаж цэвэр орлогын 45 хувиас хэтрэхгүй байна.
3.    Зээл хүсэгч нь банк, санхүүгийн байгууллагад хугацаа хэтэрсэн зээлийн өргүй, шүүхийн шийдвэрийн дагуу төлөх өр төлбөргүй байна.
4.    Зээл хүсэгч нь сүүлийн 18 / Арван найман / сараас доошгүй хугацаанд хувиараа бизнес эрхэлсэн, эсвэл хуулийн этгээдэд хөдөлмөрийн гэрээгээр тогтвор суурьшилтай ажиллаж байгаа үндсэн ажилтан байх;
5.    Иргэний бичиг баримтын хувьд ямар нэг зөрчилгүй, тодорхой хаягтай, эрх зүйн бүрэн чадамжтай байх;
6.    Цалин түүнтэй адилтгах орлого болон хувиараа эрхэлдэг бизнесийн тогтмол орлого нь амьжиргааны зардал болон зээлийн үндсэн өр, хүүний төлбөрийг төлөхөд хүрэлцэхүйц, санхүүгийн чадвартай байх;
7.    Орлогын эх үүсвэр нь дансны хуулга болон бусад баримтаар нотлогдсон байх;
8.    Хамтран зээлдэгчтэй байх бөгөөд үндсэн зээлдэгчийн адил орлогоо тодорхойлж, зээлийн материал бүдүүлэх;
9.    Зээлдэгч нь хэд хэдэн төрлийн зээлтэй тохиолдолд түүний зээлийн бүх төлбөрийг өрийн дүнд оруулж өр, орлогын харьцааг тооцно.

Сэтгэгдэл